انواع شرکت‌های تجارتی

بر اساس ماده 20 قانون تجارت شرکت‌های تجارتی عبارتند از

  1. شرکت سهامی
  2. شرکت با مسئولیت محدود
  3. . شرکت تضامنی
  4. شرکت مختلط غیر سهامی
  5. شرکت مختلط سهامی
  6. شرکت نسبی
  7. شرکت تعاونی تولید و مصرف

1- شرکت سهامی (ماده 1 قانون اصلاح موادی از قانون تجارت):

شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آن‌هاست.

شركت سهامي شركت بازرگاني محسوب می‌شود ولو اين كه موضوع عمليات آن امور بازرگاني نباشد.

شرکت سهامی به دو نوع تقسیم می‌شود

نوع اول- شرکت‌هایی که موسسین آن‌ها قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تامین می‌کنند این گونه شرکت‌ها شرکت سهامی عام نامیده می‌شوند.

نوع دوم- شرکت‌هایی که تمام سرمایه آن‌ها در موقع تاسیس منحصراً توسط موسسین تامین گردیده است. این گونه شرکت‌ها شرکت سهامی خاص نامیده می‌شوند.

در شركتهای سهامي عام عبارت ” شركت سهامي عام” و در شركتهای سهامي خاص عبارت ” شركت سهامي خاص” بايد قبل از نام شركت يا بعد از آن بدون فاصله با نام شركت در كليه اوراق و اطلاعيه‌ها و آگهي‌های شركت به طور روشن و خوانا قيد شود.

برای تأسيس شركتهای سهامي عام مؤسسين بايد اقلاً بيست درصد سرمايه شركت را خود تعهد كرده و لااقل سي و پنج درصد مبلغ تعهد شده را در حسابي به نام شركت در شرف تأسيس نزد يكي از بانک‌ها سپرده نماید. ضمناًدر صورتي كه سرمايه شركت بعد از تأسيس به هر علت از حداقل مذكور در ماده5 قانون تجارت كمتر شود بايد ظرف يك سال نسبت به افزايش سرمايه تا ميزان حداقل مقرر اقدام به عمل آيد يا شركت به نوع ديگری از انواع شرکت‌های مذكور در قانون تجارت تغيير شكل يابد وگرنه هر ذینفع می‌تواند انحلال آن را از دادگاه صلاحيتدار درخواست كند.

مجمع عمومي عادی بايد سالي يك بار در موقعي كه در اساسنامه پیش‌بینی شده است برای رسيدگي به ترازنامه و حساب سود و زيان سال مالي قبل و صورت دارايي و مطالبات و ديون شركت و صورتحساب دوره عملكرد ساليانه شركت و رسيدگي به گزارش مديران و بازرس يا بازرسان و ساير امور مربوط به حساب‌های سال مالي تشكيل شود. همچنین براساس ماده 83 قانون تجارت هر گونه تغيير در مواد اساسنامه يا در سرمايه شركت يا انحلال شركت قبل از موعد منحصراً در صلاحيت مجمع عمومي فوق العاده می‌باشد.

در مواردی كه تصميمات مجمع عمومي متضمن يكي از امور ذيل باشد يك نسخه از صورتجلسه مجمع بايد به جهت ثبت به مرجع شركت ها ارسال گردد:

  • انتخاب مديران و بازرس يا بازرسان.
  • تصويب ترازنامه.
  • كاهش يا افزايش سرمايه و هر نوع تغيير در اساسنامه.
  • انحلال شركت و نحوه تصفيه آن.

هيچ مجمع عمومي نمی‌تواند تابعيت شركت را تغيير بدهد و يا هيچ اكثريتي نمی‌تواند بر تعهدات صاحبان سهام بيفزايد. لازم بذکر است براساس ماده 129 قانون تجارت اعضاء هيأت مديره و مدير عامل شركت و هم چنين مؤسسات و شرکت‌هایی كه اعضای هيأت مديره و يا مدير عامل شركت، شريك ياعضو هيأت مديره يا مدير عامل آن‌ها باشند نمی‌توانند بدون اجازه هيأت مديره در معاملاتي كه با شركت يا به حساب شركت مي‌شود به طور مستقيم يا غير مستقيم طرف معامله واقع و يا سهيم شوند و در صورت اجازه نيز هيأت مديره مكلف است بازرس شركت را از معامله‌ای كه اجازه آن داده شده بلافاصله مطلع نمايد و گزارش آن را به اولين مجمع عمومي عادی صاحبان سهام بدهد و بازرس نيز مكلف است ضمن گزارش خاصي حاوی جزئيات معامله، نظر خود را درباره چنين معامله‌ای به همان مجمع تقديم كند. عضو هيأت مديره يا مدير عامل ذینفع در معامله در جلسه هيأت مديره و نيز در مجمع عمومي عادی هنگام اخذ تصميم نسبت به معامله مذكور، حق رأی نخواهد داشت.

مدير عامل شركت و اعضاء هيأت مديره به استثناء اشخاص حقوقي حق ندارند هيچگونه وام يا اعتبار از شركت تحصيل نمايند و شركت نمي‌تواند ديون آنان را تضمين يا تعهد كند. اينگونه عمليات به خودی خود باطل است. در مورد بانک‌ها و شركتهای مالي و اعتباری معاملات مذكور در اين ماده به شرط آن كه تحت قيود و شرايط عادی و جاری انجام گيرد معتبر خواهد بود. ممنوعيت مذكور در اين ماده شامل اشخاصي نيز كه به نمايندگي شخص حقوقي عضو هيأت مديره در جلسات هيأت مديره شركت مي‌كنند و هم چنين شامل همسر و پدر و مادر و اجداد و اولاد و اولاد اولاد و برادر و خواهر اشخاص مذكور در اين ماده مي‌باشد.

2- شرکت با مسئولیت محدود (ماده 94 قانون تجارت)

شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجارتی تشکیل شده و هر یک از شرکاء بدون اینکه سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات شرکت هستند.

3- شرکت تضامنی (ماده 116 قانون تجارت)

شرکتی است که تحت اسم مخصوص برای امور تجارتی بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می‌شود: اگر دارایی شرکت برای تادیه تمام قروض کافی نباشد هریک از شرکاء مسئول پرداخت تمام قروض شرکت است. هر قراری که بین شرکاء برخلاف این ترتیب داده شده باشد در مقابل اشخاص ثالث کان لم یکن است.

4- شرکت مختلط غیر سهامی (ماده 141 قانون تجارت)

شرکتی است که برای امور تجارتی تحت اسم تجارتی مخصوص بین یک یا چند نفر شریک ضامن و یک یا چند نفر شریک با مسئولیت محدود بدون انتشار سهام تشکیل می‌شود. شریک ضامن مسئول کلیه قروضی است که ممکن است علاوه بر دارایی شرکت پیدا شود. شریک با مسئولیت محدود کسی است که مسئولیت او فقط تا میزان سرمایه‌ای است که در شرکت گذارده و یا بایستی بگذارد. در اسم شرکت باید عبارت شرکت مختلط و لااقل اسم یکی از شرکاء ضامن قید شود.

5- شرکت مختلط سهامی (ماده 162 قانون تجارت)

شرکتی است که تحت اسم مخصوصی بین یک عده شرکای سهامی و یک یا چند نفر شریک ضامن تشکیل می‌شود. شرکاء سهامی کسانی هستند که سرمایه آن‌ها به صورت سهام یا قطعات سهام متساوی‌القیمت درآمده و مسئولیت آن‌ها تا میزان همان سرمایه است که در شرکت دارند. شریک ضامن کسی است که سرمایه او به صورت سهام در نیامده و مسئول کلیه قروضی است که ممکن است علاوه بر دارائی شرکت پیدا شود.

6- شرکت نسبی (ماده 183 قانون تجارت)

شرکتی است که برای امور تجارتی تحت اسم مخصوص بین دو یا چند نفر تشکیل و مسئولیت هر یک از شرکاء به نسبت سرمایه‌ای است که در شرکت گذاشته است.

7- شرکت تعاونی تولید و مصرف (ماده 190 قانون تجارت)

شرکت تعاونی تولید شرکتی است که بین عده‌ای از ارباب حرف تشکیل می‌شود و شرکاء مشاغل خود را برای تولید و فروش اشیاء یا اجناس به کار می‌برند. شرکت تعاونی مصرف شرکتی است که برای مقاصد ذیل تشکیل می‌شود: فروش اجناس لازمه برای مصارف زندگانی اعم از اینکه اجناس مزبوره را شرکاء ایجاد کرده یا خریده باشند.

مطالب فوق برگرفته از کتاب حسابداری بانکی تالیف اینجانب می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *